Испанияда пойыз апаты, ҰҚК-нің ұстауы, Тоқаевтың жолдауы — 28 қазандағы негізгі жаңалықтар
• Испанияда екі жүрдек пойыз соқтығысып, кемінде 46 адам қаза болды. Бұл жөнінде Canalcosta TV және ABC арналары хабарлады. Пойыз апаты 28 қазан, сәрсенбі күні таңертең Лос-Ебенес және Урда муниципалитеттері арасында болған. Ақпаратқа қарағанда, Renfe компаниясының пойызы жолда тоқтап тұрған Iryo компаниясының пойызымен соқтығысып, соңғы аталған компанияның екі вагоны рельстен шығып кеткен. Испанияның темір жол операторы Мадрид – Андалусия бағыты бойынша жүрдек пойыздардың қозғалысы екі бағытта да тоқтатылғанын хабарлады. Оқиғаның мән-жайы анықталып жатыр. https://basqar.net/post/rss-12f02de196c6 • Павлодарда сепаратистік сипаттағы видеоны таратты деген күдікпен жергілікті тұрғын ұсталды. Бұл жөнінде Ұлттық қауіпсіздік комитетінің ресми жауабына сүйенген Tengrinews сайты хабарлады. Ақпарат құралдарының жазуынша, бұған дейін әлеуметтік желіде қазақ халқының намысына тиетін сөз айтып, Қазақстанның территориялық тұтастығы тақырыбын қозғаған әйел адамның видеосы тараған. Ол Ресейден Қазақстанға әскер кіргізуді де сұраған. ҰҚК хабарлауынша, әйел адам 28 қазанда ұсталған. Сотқа дейінгі тергеу амалдары басталған. ҰҚК хабарлауынша, әйел адам бұған дейін есірткі бойынша да сотталған. https://basqar.net/post/rss-19ea435bee7b • Тәуелсіз журналист, «Просто журналистиқа» YouTube-арнасы авторларының бірі Лұқпан Ахмедияров Instagram аққаунты тағы бұғатталғанын хабарлады. «Facebook парақшамды қалпына келтіргенім сол еді, бүгін таңертең Instagram-нан парақшам бұғатталғаны және өшірілетіні жайлы хабарлама алдым» деп жазды журналист 28 қазанда. Ол шешімді даулаған. Instagram-ның айтуынша, әдетте ақпаратты тексеруге бір күннен астам уақыт кетеді. Бұған дейін журналистің Facebook-тағы парақшасы бұғатталып, қалпына келген еді. Оның әріптесі Рауль Упоровтың да Facebook аққаунты ашылмай қалған. https://basqar.net/post/rss-1469f635b7fd • Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 28 қазанда халыққа жолдауында елде ең төменгі жалақы мөлшерін 85 мың теңгеден 110 мың теңгеге дейін өсіруді тапсырды. Ол сонымен қатар медицина қызметкерлерінің бір бөлігінің жалақысын 40 пайызға дейін арттыру қажеттігін де айтты. «Үкіметке келер жылдың 1 қаңтарынан бастап осы бағытта жұмыс істейтін учаскелік қызмет мамандарының жалақысын үздіксіз еңбек өтіліне қарай 40 пайызға дейін арттыруды тапсырамын. Бұл 77 мыңнан астам маманның табысын өсіруге мүмкіндік береді». https://basqar.net/post/rss-164dd9b72863 • Қырғызстанда сот оппозициялық «Шумкар» қозғалысының материалдарын және оған байланысты адамдардың қызметін экстремистік деп таныды. Олардың арасында шетелде жүрген президент Жапаровты сынайтындар да бар. Бірақ бұл жерде Қырғызстан мүлде ерекше жағдай емес. Тәжікстанда, Қазақстанда, Өзбекстанда, Ресейде мен Беларусьда «экстремизм» деген жапсырманы барған сайын қарулы террорлық топтар емес, оппозициялық қайраткерлер, журналистер, адам құқық қорғаушылар мен әлеуметтік желілердің қарапайым қолданушылары алып жүр. Бұл неге орын алып жүр, «экстремистік ұйым» («экстремистсқой организации») мәртебесі не білдіреді және ол адамдарға қандай салдар әкеледі? https://basqar.net/post/tg-47579 • Марафоншы, оппозициялық белсенді Марат Жыланбаевты адвоқаттары бір жылға жуық уақыттан бері көре алмай келеді. Туыстары мен жақтастары оның халіне алаңдап, әр жолы дабыл қағады. https://basqar.net/post/yt-wjh5CYiN13Q • Бейнеде Алматының Бостандық аудандық сотының шығыс мәжілісі көрсетілген, онда құрылыс компаниясының «Гиперборей» ютуб-арнасының авторы, журналист Вадим Борейкоға қойған талабы қаралуда. Шығыс сейсенбі күні, 2026 жылғы 27 қазанда өтті — дауға айналған Premier тұрғын үй кешені салынатын 12-ші шағын аудандағы алаңға. https://basqar.net/post/yt-3j2V0ld31oM • Жеке джет, шампан және Гаджи Гаджиев — тойлаудың орталығында. Қазақстандық чемпиондар Жапониядағы жарыстардан сәнді бизнес-джетпен оралды. Бірақ бұл ұшуды кім ұйымдастырды және кімнің есебінен? Ұшақ кімге тиесілі? Мұндай саяхат қанша тұрады? Және осы тарихта Гаджи Гаджиевтің рөлі қандай? Бұл сұрақтарға жауап «БАСЕ» зерттеуінде. https://basqar.net/post/rss-d0b2f4058478 • Тәжікстанда салынып жатқан Рогун СЭС-інің туннельдерінің бірінде топырақ көшкіні түсіп, астында бірнеше адам қалды. Оқиғаның бейнесі 27 қазанда РСЕ/РС «Озоди» радиосының Тәжік редақциясының қолына түскен. Қауіпсіздік мәселесіне байланысты есімдерін атамау шартымен сөйлеген қуәгерлердің айтуынша, инцидент 22 қазанда болған және станцияның бесеуден астам жұмысшысы зардап шекті. Оқиға туралы және зардап шеккендердің жағдайы жөнінде ресми түсініктеме берілген жоқ. https://basqar.net/post/rss-15b03bb3421d • Сейсенбі күні Израильде өткен парламент сайлауы, жетекші телеарналар жүргізген эқзитполдың нәтижесіне қарағанда, саяси тығырықпен аяқталды. Премьер-министр Биньямин Нетаньяху жетекшілік ететін «Ликуд» партиясы да, оның басты қарсыласы, Израиль қарулы күштері бас штабының бұрынғы қолбасшысы, «Яшар» партиясының жетекшісі Гади Айзенкот та 120 орындық Кнессетте басымдыққа ие болуға жеткілікті дауыс жинай алмай отыр. Дегенмен Айзенкот бастаған блоқ Нетаньяху қоалициясынан сәл алда келеді. Оппозиция 52–53 орынға, ал Нетаньяху бастаған блоқ 50 орынға ие болуы мүмкін. https://basqar.net/post/rss-b92f182c4723 • Әлеуметтік желілерде өзін Экибастуз тұрғынымын деп таныстырған әйелдің Ресей президенті Владимир Путинге Қазақстанға ресей әскерлерін енгізу туралы өтінішпен жүгінетін бейнежазбасы таралуда. Роликте қазақ халқына қарсы жеккөрушілік сөздер де айтылған. Бейне интернетте талқы қоздырды, қазақстандық заңгер оның мазмұнын тексеруді ұсынды, деп хабарлайды Altyn-Orda.kz. Сонымен бірге бейненің пайда болу жағдайы мен оның авторының бейнесі әзірге ресми түрде расталмаған. Бұл туралы DalaNews.kz хабарлайды. https://basqar.net/post/rss-48a7b7d842af • Қазақстандық кәсіпкер, «Қайрат» футбол қлубының иесі Қайрат Боранбаевтың 26 қазанда Лондонда «Алтын допты» марапаттау рәсіміне қатысқаны белгілі болды. Қазақстан қылмыстық атқару жүйесі комитетінің түсіндіруінше, кәсіпкер Лондонға барған кезде онда пробациялық бақылау болмаған. Бұл жөнінде ведомство Nege.kz сайтына берген ресми жауабында айтқан. Басылымның жазуынша, 2026 жылы 1 маусымда сот Қайрат Боранбаевтың бостандықты шектеу жазасынан мерзімінен бұрын босату туралы өтінішін қанағаттандырған. 18 маусымда пробациялық бақылау есебінен алынған. https://basqar.net/post/rss-cfdd25f5a08d • VT Qazaqstan News «Хочу жить» жобасының өкілі Виталий Матвиенкомен сұхбаттасты. Ресей соғысқа Орталық Азиядан адамдарды қалай тартатынын, соның ішінде қазақтардың санын және Украинада тұтқында отырғандардың жағдайы туралы тілдестік. https://basqar.net/post/yt-cVYE1cohdR8 • АҚШ президенті Дональд Трамп Ресей президенті Владимир Путин мен Украина президенті Владимир Зеленскийдің кездесуі жақын арада ұйымдастырылатынын айтты. Журналистердің сұрақтарына жауап берген Трамп «Ресей мен Украина мәселесінде АҚШ айтарлықтай ілгерілеуге қол жеткізіп жатқанын» жеткізді. Алайда АҚШ президенті кездесудің қандай форматта өтетінін нақтылаған жоқ. Мәскеу мен Киев әзірге бұл мәлімдемеге түсініктеме берген жоқ. Бұған дейін қарашаның алғашқы жартысында БАӘ астанасы Абу-Дабиде АҚШ, Ресей және Украина өкілдерінің қатысуымен үшжақты келіссөз өтеді деп хабарланған еді. https://basqar.net/post/rss-5e16cc177d3a • Журналистер одан «депутаттар жоғары салық төлеуге дайын ба?» деп сұрады. Айдос Сарым әріптестері арасында байлар аз екенін алға тартып, депутаттар орта тапқа жататынын айтады. Еске салсақ, бүгін Тоқаев жолдауында ауқатты азаматтар үшін жоғары салық мөлшерлемесін енгізу мәселесін көтеріп, байларға салықты арттыруды тапсырды. Бұған дейін елде отбасының әл-ауқатын бағалау қальқуляторы іске қосылып, азаматтар әлеуметтік-экономикалық жағдайына қарай A, B, C, D, E деп бес санатқа бөлінді. Жаңа өзгеріс жұрт арасында күмән тудырып, қызу талқыға түсті. Мәселен, жүйе жалақысы 250 мың теңге ғана, 2 ерекше баланы жалғыз асырап отырған ананы «ауқатты» отбасы санатына жатқызған. Келер жылдан бастап бұл санаттағы отбасыларға 14 түрлі жәрдемақы беру тоқтатылады. Видео: nege.kz https://basqar.net/post/yt-wI4mvhaUvtY Басқа жаңалықтары, қысқаша. • Қазақстанда еңбек ақының ең аз мөлшері 110 мың теңгеге дейін көтеріледі. https://basqar.net/post/rss-1a98d0723da1 • «Бұл біздің емес, Путиннің соғысы» — Ресей түрмесінен Украина майданына аттанған Бақытжан Сұлтанның ата-анасы үндеу жолдады. https://basqar.net/post/yt-cR3OrcMTEus • Ресей жағында соғысып, Украинада тұтқынға түскен қазақтардың тағдыры: Жыланбаевқа отбасы мүшелері кіре алмады. https://basqar.net/post/tg-47576 • Президенттің өкімімен Салық қодексі қайтадан қайта жазылады. https://basqar.net/post/rss-d0033a540b82 • Ертеңгі екі жыл ішінде Қазақстан билігі Ұлттық қордан 14 миллиард доллардан астам, яғни оның бестен бір бөлігінен көбін алуға жоспарлап отыр. https://basqar.net/post/rss-e23ddd718203 • Израильде парламент сайлауында дауыс беру басталды. https://basqar.net/post/tg-47581 • Тоқаев мемлекеттік аппараттың шынайы реформасын талап етіп, «Көзбояушылық жеткілікті» («Хватит поқазухи») деді. https://basqar.net/post/rss-137cc4e8d314 Қосымша мәлімет. • Қазақстанда анимация және қино жобасы басталды. https://basqar.net/post/rss-1b4b31c96939