«ЖЕТІ АТА» ДЕГЕНІМІЗ ҚАЙ АТА? – Өзгеріске ұшыраған қазақ дәстүрі
Бұл шығарылымда тарихшы-этнограф Тәттігүл Қартаевамен «Қазақта кім-кімге туысқан?» атты тақырыпта өрбіген сұхбаттың қысқартылған нұсқасы берілген. Толық шығарылымды мына сілтемеден көре аласыздар:
Зерттеушілердің айтуынша, қазақтың бұрынғы дәстүрінде «азан шақырып ат қою», «баланы қырқынан шығару» секілді жоралғылардың атқарылуы мүлде басқа болған. Тіпті бала дүниеге келгенде айтылатын «бауы берік болсын» деген сөздің өзін әрқилы мағынада айтып жүрміз дейді ғалымдар. «Дәстүрдің озығы бар, тозығы бар» десек те, қазақтың салт-жоралғысы қаншалықты өзгерді? Тарих ғылымдарының кандидаты Тәттігүл Қартаева өткен мен бүгінгі дәстүрдің арасалмағын ажыратып көрді. Талқыланатын тақырыптар: Тұсаукесер рәсімі неге өзгеріп кетті? Қазақ неге түнде той жасамаған? Күйеу жігіттің сәлем салатыны рас па? «Кіндік шеше» деп кімді айтамыз? Келіннің сәлем салуы қалай өзгерді? Серіктесіміздің жарияланымы: Яндекс Поиск «Қазақстан кімнен тұрады» атты мәдени-ағартушылық жобасын іске қосты. Бұл жоба көше атауларына берілген есімдердің иелері туралы көбірек білуге көмектеседі. Яндекстің ақылды камерасын мекенжай тақтасына бағыттаңыз – есімнің тарихын бірден біліп алыңыз. Толығырақ: https://yandex.kz/esimder?utm_source=bloggers&utm_medium=qalam.global&utm_campaign=specialproject_nov Қосымшаны мына сілтеме арқылы жүктей аласыз: https://redirect.appmetrica.yandex.com/serve/894295821355357192 #жетіата #беташар #тұсаукесер 00:00 – Сұхбат не жайында? 00:55 – Қазақ әйелдері қайда босанған? 01:09 – «Аққол ана» деген кім? 02:10 – Арқан керу: әйелді босандыру қалай атқарылды? 02:32 – «Бауы берік болсын» деген сөз дұрыс қолданылмай жүр 03:33 – «Кіндік шеше» деген кім? 04:34 – «Кіндік шеше» ұғымы қалай өзгерді? 05:38 – Азан шақырып ат қоюда қателесіп жүрміз 06:33 – Балаға есім қою құрметіне ата-әже ие болған 07:51 – Қырқынан шығару – отбасылық ғұрып 08:48 – Яндекс Поиск: «Қазақстан кімнен тұрады?» 10:01 – Тұсау кесер рәсімі өзгеріске ұшырады 10:41 – Баланың алдына ақша, кілт сынды заттар қою қате 13:00 – Нағашы ұғымы кішкентайынан бала санасына сіңірілген 15:29 – «Әулет» ұғымының мәні 16:47 – «Жеті атадан» бөлек, «бір ата» деген ұғым бар 17:36 – Жеті ата 3-4 ғасырға жалғасады 18:30 – Жеті атадан соң қалай қыз алысады? 19:54 – Шежірені неге ер адам тарқатады? 21:38 – Тектілік деп нені айтамыз? 22:32 – Жігіт неге ұрын барады? 25:24 – Күйеу жігіт сәлем салған ба? 26:48 – Қазақ келінді күндіз түсірген 28:16 – «Келіннің бетін кім ашса – сол ыстық» 29:41 – Домбырамен келіннің орамалын көтеру – қателік