Үш үлкен апат: Қоян жылы неге миллиондаған мал қырылды?

1879 жылғы қыста қазақ даласында алты миллионнан астам мал қырылып қалды. Ел бұл жұтты «Ұлы қоян» деп атап кетті. Тура он екі жыл бұрын да жойқын жұт болған. Оны «Жалпақ қоян» деп атады. Тағы он екі жылдан кейін далаға тағы жұт келеді. Бұл жолы жұрт оны «Кіші қоян» деп атайды. Дала тарихындағы үш алапат жұттың үшеуі де қоян жылына тура келеді. Бұл жай сәйкестік пе? Әлде көшпелі қазақ табиғаттағы қайталанатын бір құбылысты байқап, оны өз “күнтізбесінде” белгілеп үлгерді ме? Бұл шығарылымда қазақтың табиғатты қалай «оқығанын» зерттейміз: есепші кім болған, Ай мен Үркердің тоғысы уақытты қалай есептеуге көмектескен, Сүмбіле мен күйектің арасында қандай байланыс бар, жұт пен қоян жылының арасында не байланыс бар, қазақ малдың нақты қашан төлдейтінін қалай бақылаған және тәжірибеге сүйенген білім қай жерде жорамал мен сенімге ұласқан? 00:00 – Үш үлкен жұт. Қазақ қоян жылынан неге қорыққан? 01:07 – Қазақ даласын көрген шетелдік зерттеуші неге таң қалды? 01:55 – Есепші деген кім? 03:25 – Көшпелі сағат жоқ заманда тәулікті қалай бөлген? 03:50 – Қазақ төлдің нақты қай уақытты туатынын қалай жоспарлаған? 05:05 – Сүмбіле жұлдызының мал шығынына не қатысы бар 06:10 – Қымызмұрындықты қазір қате түсініп жүрміз бе 08:04 – “Бесқонақ”, “Құралайдың салқыны” деген атаулар қайдан шыққан? 11:08 – ЖҰТ. Көшпенді үшін ең ауыр соққы 12:24 – Үш үлкен апат неге дәл қоян жылына тура келді? 13:40 – Жауырыншы деген кім және қазақ қалай қой арқылы болашақты болжаған? 16:14 – Тасаттық: Қауым болып жаңбыр шақыру 17:23 – Кемпірқосақ сөзі қалай пайда болған 18:15 – Даланың құпия тілі бүгінге қалай жетті? #жұт #қазақстантарихы #көшпеліөмір